In het najaar kan de Leuvenumse Beek delen van paden overspoelen. Als je tijdens de wandeling op een ondergelopen deel stuit, loop dan terug en kies een pad dat nog goed begaanbaar is.
🕐Duur: 2 uur 39
Afstand: 8km
Kaart
Waar kun je starten
Parkeerplaats Hierderweg
Hierderweg 19, 8077 SG Hulshorst (GD)
Wat kom je onderweg tegen?
Start je wandeling op Parkeerplaats Hierderweg. Volg vanaf de parkeerplaats de Hierderweg het bos in en kijk uit naar de paarse pijlen die deze route aangeven.
1. Onder oude beuken
2. Meer insecten, planten en vogels
In dit open deel met heide, gras en wat boomstronken heeft Natuurmonumenten in de periode van 1991 tot 1996 bomen verwijderd. Daardoor krijgt de wind weer vat op het zand: bij harde wind komt het in beweging. Dat heeft een positieve uitwerking op insecten, planten en vogels. Het aantal broedende nachtzwaluwen (vogels die op de grond broeden) is verdubbeld en zeldzame, typische zandbijen zijn weer teruggekeerd. Loop verder rechtdoor, tot aan het paaltje met een paarse pijl naar rechts. De route gaat hier rechtsaf, maar het is erg de moeite waard eerst nog even rechtdoor te lopen en te genieten van het uitzicht. Keer daarna weer hier terug en vervolg de paarse route.
3. Bijzondere dieren
Kijkend over het open stuifzand kun je je misschien
voorstellen hoe extreem dit leefgebied is. Het
temperatuurverschil tussen dag en nacht kan wel veertig
graden zijn. De enkele pioniers die zich hier bevinden zijn
doorgaans opmerkelijke dieren en planten. De
mierenleeuw, duinpieper, buntgras, korstmossen en
bijzondere soorten paddenstoelen komen op maar weinig
andere plekken in Nederland voor.
Loop over de overgang van heide en zand door naar
een tweede uitzichtpunt, aan je linkerhand.
4. Weids panorama
Vanaf dit punt heb je opnieuw een prachtig weids uitzicht
op het open stuifzand en de verschillende stadia die daar
bij horen. Van los zand tot heide en daartussen algen,
korstmossen en mossen. Bij een fikse storm kun je het
zand zien stuiven. Het lijkt dan alsof de duinen roken.
Na het uitzichtpunt vervolg je je weg, de paarse pijlen
volgend. Het pad maakt een hoek naar rechts en dan
weer naar links en vervolgens bereik je de bosrand.
Opnieuw zigzagt het pad hier een beetje naar rechts
en links, voor je weer terugkeert op de Hierderweg.
Sla op de Hierderweg linksaf.
5. Bosmeters maken
Je loopt hier door een volwassen bos. Maar dat is niet
altijd zo geweest; in de loop van de afgelopen eeuwen is
het nodige veranderd:
In de tweede helft van de negentiende eeuw maakten
Jacobus Craandijk en zijn vriend en tekenaar Pieter
Schipperus een serie boeken met de titel ‘Wandelingen
door Nederland met pen en potlood’. In 1888 betreden
zij een ‘Woudtempel’. Hiermee refereren ze aan een
bosgebied dat ook wel bekend staat als de Leuvenumse
Bossen. Volgens hen heerste hier een plechtige stilte en
leidde een zandspoor hen onder meer langs krachtige
beuken en slanke, rijzige sparren…
"Al zwijgt dan de geschiedenis over dit bosch, de
verbeelding heeft het regt, er niet enkel de rustige
gestalten der eigenhoorigen op te roepen, hout hakkend,
kolen brandend, takkebossen bindend, of de schrale
runderen, die er weiden, de knorrende varkens, die er de
eikels opsporen, maar 't ook te bevolken met vorsten en
edelen en vlugge jagers, met brieschende paarden en
blaffende honden..."
Je wandelt over de heide terug naar de Leuvenumse
Bossen. Je bent al op de terugweg richting de
Hierderweg en het eindpunt, de parkeerplaats.
6. Ring- en Tafelberg
Aan je rechterhand zie je in de verte twee heuvels; de
Ringberg en de Tafelberg. Deze laatste berg deelt zijn
naam met die van Zuid-Afrika. Ook al zijn deze bergen
van een flink wat kleinere schaal, bovenop hebben beide
net als het Afrikaanse ‘zusje’ ook een vlak plateau. Op de
hellingen groeit veel kraaiheide, dat zich als een tapijt
tussen de bomen uitstrekt. Anders dan struikheide bloeit
de kraaiheide in april (roze en rood). In de zomer vormt
kraaiheide ravenzwarte besjes die niet veel smaak
hebben. Let tussen de beide bergen ook eens op de
grillige vorm van de vliegdennen die op de open vlakte
groeien.
Vervolg je pad over de heide en volg de paarse pijlen.
7. Natuur gaat haar gang
Gras en heide hebben het stuifzand inmiddels vastgelegd
en de begroeiing wint alweer terrein. Als we niets doen,
wordt ook dit gebied op den duur toch weer bos. Zo gaat
de natuur haar eigen gang. Gelukkig trappen
bijvoorbeeld edelherten de begroeiing nog gemakkelijk
kaal. Ook onze vrijwilligers helpen een flink handje mee
om het heidegebied en het stuifzand open te houden.
Wist je trouwens dat dit ook een heel fijn gebied is voor
mestkevers? Deze krachtig gebouwde insecten met
stevige poten leggen hun eitjes in een balletje mest, dat ze
vervolgens in een holletje in het zand verstoppen.
Je passeert op de Hierderweg een pleisterplaats met
picknicktafel; een ideaal moment om even uit te
rusten. Volg daarna weer de paarse pijlen die je
verderop vanaf de Hierdenweg weer linksaf de heide
op leiden.
8. Natuurherstel
Aan de westkant van de Veluwe lag begin 18e eeuw nog
7.500 hectare stuifzand. Een bijzonder landschap dat
ontstond door grootschalige bomenkap, rondtrekkende
schapen en het steken van heideplaggen. Door de
aanplant van vooral dennenbomen, bleef van het gehele
stuifzand uiteindelijk nog maar 170 hectare over. Om
deze bijzondere en kwetsbare natuur te behouden, heeft
Natuurmonumenten het stuifzand en de heide onder de
noemer ‘Wuthering Heaths’ terug uitgebreid.
Volg het pad dat parallel loopt aan de Hierderweg tot
je een paaltje treft met een paarse pijl, die je naar links
wijst. Sla links af en loop over het bospad richting de
beek. Misschien hoor je hem al kabbelen?
9. Kabbelen van de beek
Je komt nu aan de oevers van de Leuvenumse beek; de
langste beek van de Veluwe. De hele beek is zo’n
zeventien kilometer lang, heeft drie namen (de
Staverdense, Leuvenumse en Hierdense beek) en loopt
helemaal van het Uddelermeer tot aan de
Veluwemeerkust. De beek mag hier slingerend zijn eigen
weg door het bos zoeken. In de herfst en winter treedt de
beek regelmatig buiten haar oevers en zet ze hele delen
van het bos onder water.
Volg het pad rechtdoor (het buigt verderop wat schuin
naar rechts) tot je een T-splitsing tegenkomt bij de
beek. Sla hier linksaf en loop door tot je rechtsaf kunt
slaan over een pad over de beek. Sla na de beek
meteen het eerste pad naar rechts in en loop langs de
beek verder.
10. Terug naar de parkeerplaats
Geniet nog even van de beek en wandel terug door het
bos, totdat je een paaltje met een paarse pijl naar rechts
treft. Je steekt hier weer terug naar de Hierderweg. Sla op
de Hierderweg linksaf; je loopt nu automatisch terug naar
de parkeerplaats.
We hopen van harte dat je hebt genoten van de
verschillende landschappen die dit natuurgebied rijk is.
Heel graag tot ziens op een van onze andere
wandelroutes door de Leuvenumse bossen, langs de beek
en rond het Hulshorsterzand.